Handreiking Ruimtelijke Kwaliteit

Alhoewel nut en noodzaak van ruimtelijke kwaliteit breed worden onderkend, vormt het in de praktijk nog geen standaard onderdeel van het werken. Hiervoor heeft Studio Bereikbaar in samenwerking met Dona Stedenbouw voor de Provincie Zuid-Holland een handreiking ruimtelijke kwaliteit bij wegen, vaarwegen, spoor en fietspaden opgesteld. We volgden daartoe het volledige traject van totstandkoming van provinciale projecten: van beleid via de verkenningsfase en de realisatiefase tot exploitatie en beheer.

Infrastructuur staat nooit op zichzelf. Bij de ontwikkeling van een gebied gaat het om de integrale verbinding van opgaven op het vlakvan mobiliteit, economie, wonen, water, recreatie en natuur, en de onderlinge afstemming van investeringen. Bij de uitvoering van haar taken hanteert de provincie het basisprincipe dat Ruimtelijke Kwaliteit randvoorwaardelijk is: een hoge gebruikswaarde, toekomstwaarde en belevingswaarde. Dat betekent dat infrastructuur in harmonie met de omgeving en andere ruimtelijke ontwikkelingen moet worden bepaald, ontworpen en aangelegd. In de projectstructuur van de provincie moet ruimtelijke kwaliteit duidelijk ingebed zijn.

In 1999 ontwikkelde het projectteam Noord-Zuidcorridor van de provincie Zuid- Holland vijf ‘lagen’ die relevant zijn voor het functioneren van een verbinding (stroom, netwerk, kapstok, hechting, profiel). Deze lagen staken we voor de handreiking in een nieuw jasje. Ruimtelijke kwaliteit bij infrastructuur speelt op verschillende abstractieniveaus. Er zijn veel factoren die daarbij van belang zijn en die ten grondslag liggen aan keuzes voor het ontwerp: van abstracte ambities tot concrete inrichtingsvraagstukken. Het zijn verschillende vraagstukken maar allemaal onderdeel van hetzelfde project. De nadruk ligt in het begin van een project op een meer abstract niveau, zoals de keuze tussen modaliteiten en het netwerk, waar aan het eind het accent ligt op de concrete inpassing en het profiel van de infrastructuur.